Kiedy nasturcja pięknie kwitnie przez całe lato, trudno pogodzić się z tym, że jesienią zaczyna więdnąć. Pytanie, czy nasturcja jest wieloletnia, ma jednak różne odpowiedzi zależnie od gatunku i klimatu. Wyjaśniam, jak wygląda to w polskim ogrodzie, które odmiany można próbować przechować oraz jak zapewnić sobie kwiaty także w kolejnym sezonie.
Najważniejsza odpowiedź zależy od gatunku i temperatury
- W Polsce nasturcja większa jest uprawiana przede wszystkim jako roślina jednoroczna.
- Botanicznie może być byliną w ciepłym klimacie, ale nie znosi naszych przymrozków.
- Nasturcja karłowa również zwykle kończy życie po jednym sezonie.
- Niektóre gatunki, na przykład nasturcja bulwiasta, są wieloletnie, lecz wymagają wykopywania i zimowania.
- Najprostszym sposobem na kolejny sezon jest zebranie nasion i ponowny wysiew wiosną.
[search_image]nasturcja większa w ogrodzie pomarańczowe i czerwone kwiaty liście
W polskim ogrodzie nasturcja zwykle rośnie tylko jeden sezon
Najczęściej spotykana u nas nasturcja większa (Tropaeolum majus) jest w swoim naturalnym, ciepłym środowisku rośliną wieloletnią. W Polsce traktujemy ją jednak jako jednoroczną, ponieważ pierwsze temperatury około 0°C mogą uszkodzić liście, pędy, a przy silniejszym mrozie także korzenie.
To właśnie dlatego po jesiennych przymrozkach roślina zwykle zamiera. Nie oznacza to, że była źle pielęgnowana. Nasturcja po prostu nie ma odporności potrzebnej do przetrwania polskiej zimy w gruncie. W praktyce nie liczę na jej powrót po zimie, tylko planuję nowy wysiew.
Czasem wiosną pojawiają się młode siewki w pobliżu zeszłorocznej rośliny. To efekt samosiewu, a nie przezimowania tej samej nasturcji. Dojrzałe nasiona spadają na ziemię i mogą wykiełkować, jeśli zima była łagodna, a miejsce jest osłonięte.
Nie każda nasturcja ma takie same możliwości
Nazwa „nasturcja” obejmuje kilka gatunków i wiele odmian. W sklepie ogrodniczym najczęściej kupujemy nasturcję większą albo jej karłową formę, ale istnieją też mniej popularne rośliny o innym cyklu życia.
| Rodzaj nasturcji | Jak zachowuje się w Polsce | Najważniejsza informacja |
|---|---|---|
| Nasturcja większa | Jednoroczna w gruncie | Tworzy długie, płożące lub wspinające pędy i szybko reaguje na mróz. |
| Nasturcja karłowa | Jednoroczna w gruncie | Dobrze sprawdza się w donicach i na obwódkach, ale również nie zimuje bez ochrony. |
| Nasturcja kanaryjska | Uprawiana najczęściej jako jednoroczna | Ma delikatniejsze, żółte kwiaty i potrzebuje ciepłego, jasnego stanowiska. |
| Nasturcja bulwiasta | Może być wieloletnia po wykopaniu bulw | Nie nadaje się do pozostawienia w gruncie podczas polskiej zimy. |
Największe nieporozumienie bierze się z opisów, które podają, że dany gatunek jest byliną. Taka informacja może być prawdziwa botanicznie, ale nie oznacza, że roślina przeżyje zimę na rabacie w Polsce. Dla ogrodnika ważniejsze jest to, czy konkretny gatunek znosi mróz.
Czy nasturcję w donicy da się przechować do wiosny
Można spróbować, ale traktowałbym to jako eksperyment, a nie pewny sposób na zachowanie rośliny. Przed zapowiadanymi przymrozkami trzeba przenieść donicę do jasnego i chłodnego pomieszczenia, najlepiej o temperaturze mniej więcej 10-15°C.
Pędy można skrócić, a podlewanie wyraźnie ograniczyć. Podłoże powinno być lekko wilgotne, lecz nie mokre, ponieważ zimą nasturcja łatwo gnije. Nie stawiaj jej przy kaloryferze. Suche i gorące powietrze sprzyja także przędziorkom oraz mszycom.
Przechowywana roślina może przetrwać, ale w kolejnym sezonie często rośnie słabiej i kwitnie mniej obficie. Z mojego punktu widzenia łatwiej i estetyczniej jest wysiać nowe nasiona niż przez kilka miesięcy walczyć o roślinę, która i tak może nie wrócić do dobrej formy.
Najpewniejszy sposób na nasturcję w kolejnym roku
Nasiona nasturcji są duże, łatwe do zebrania i zwykle dobrze kiełkują. Pozostaw kilka kwiatów na roślinie, aż zawiążą się duże, jasne nasiona. Gdy zaczną opadać lub lekko wyschną, zbierz je i przechowuj w papierowej kopercie w suchym miejscu.
- Pozostaw część kwiatów do pełnego rozwoju nasion.
- Zbierz dojrzałe nasiona pod koniec lata lub jesienią.
- Wiosną wysiej je do gruntu dopiero po ustąpieniu przymrozków.
- Umieść je na głębokości około 2-3 cm i podlej umiarkowanie.
- Po wschodach zostaw silniejsze rośliny w odstępach mniej więcej 20-40 cm, zależnie od odmiany.
W chłodniejszych regionach bezpieczniej siać nasturcję po tak zwanej zimnej Zośce, czyli zwykle w drugiej połowie maja. Można rozpocząć uprawę wcześniej w doniczce, ale młode sadzonki trzeba zahartować i wynieść na zewnątrz dopiero wtedy, gdy noce są wyraźnie cieplejsze.
Warunki, które robią większą różnicę niż nawożenie
Nasturcja najlepiej kwitnie w słonecznym lub lekko półcienistym miejscu. Potrzebuje przepuszczalnej ziemi i regularnego podlewania, szczególnie w donicy, ale nie lubi stale mokrego podłoża.
Z nawozem łatwo przesadzić. Zbyt żyzna gleba, zwłaszcza z dużą ilością azotu, powoduje bujny rozwój liści kosztem kwiatów. Jeśli zależy mi na kolorowej, gęsto kwitnącej roślinie, wybieram raczej przeciętne podłoże i podlewam ją wtedy, gdy ziemia zaczyna przesychać.
Odmiany pnące potrzebują podpory, na przykład kratki, pergoli albo balustrady. Karłowe są wygodniejsze na balkon i do niskich donic, ponieważ tworzą bardziej zwartą kępę. Nasturcja dobrze wygląda także przy warzywach, ale trzeba pamiętać, że może przyciągać mszyce, więc warto regularnie oglądać młode pędy.
Najrozsądniejszy plan dla nasturcji na kolejny sezon
Jeśli masz popularną nasturcję większą lub karłową, przyjmij, że nie przetrwa zimy w gruncie. Ciesz się kwitnieniem do pierwszych przymrozków, zbierz kilka nasion i zaplanuj nowy wysiew wiosną.
Przechowywanie donicy ma sens tylko wtedy, gdy dysponujesz jasnym, chłodnym miejscem i chcesz poeksperymentować. Dla większości osób najprostsze rozwiązanie pozostaje najlepsze: świeże nasiona, słońce, umiarkowane podlewanie i niezbyt żyzna ziemia. Dzięki temu nasturcja co roku może od nowa stworzyć na balkonie lub rabacie efektowną, kolorową dekorację.
